The heart is wiser than the head, and the being of feeling superior to the being of intellect

عکس من
I certainly never imagined at fifteen, when I started writing down these daily thoughts that kept coming into my head, that someday they would amount to a Web-blog. I never thought they would amount to anything, really. But a lot of people have this little corner of their brain that wants to play all the time. The idea of this Web-Blog for me and for you is to keep that corner alive. It's good to play, and you must keep in practice.I still can not believe this Web-Blog is on internet. I love internet. Internet is one of the only pieces of physical evidence we have that people are still thinking. And I like the way it breaks down into fiction and nonfiction. In other words, these people are lying, and these people are telling the truth. That is the way the world should be

۱۳۸۹ شهریور ۲۸, یکشنبه

انقلابهای بورژوایی (2)

• نمودهای رژیم کهن اروپای غربی


1. فئودالیسم

جامعه فئودال در اروپا حدودا در سالهای 1000 ایجاد شد. مشخصه این جامعه تقسیم آن به دو طبقه اجتماعی بقرار زیر بود:
- در مجموع تقریبا همه جمعیت جامعه دهقانها بودند که روی زمین اشراف کار میکردند و بخشی از محصول تولید شده بعلاوه دیگر خدمات کاری خود را بابت بهره وری از زمین اشراف به آنها میپرداختند. این دهقانها آزاد نبودند، چرا که بدلیل دهقان بودن نمی توانستند زمین اشراف را ترک کنند. اما نسبت به برده ها از آزادی و امنیت بیشتری برخوردار بودند. اشراف نیز نمی توانستند آنها را از روی زمینی که بر آن کار میکردند بیرون کنند.
- بخش کوچکی از جمعیت جامعه را اشراف تشکیل میداد که در مقابل خدمات نظامی که به حکومت مطلقه میدادند زمین دریافت میکردند. در نوک هرم اشرافیت شاه های سلطنت های مختلف اروپا قرار گرفته بود.

در "کنار" این دو طبقه اصلی اجتماعی نهاد کلیسا که از فئودالیسم کهن تر بود قرار داشت. کلیسا نتنها بوروکراسی عریض و طویلی داشت بلکه بتنهایی خود بزرگترین زمیندار بود. بوروکراسی کلیسا نه همیشه بلکه ترجیحا اغلب بروی اشرافیت باز بود. کلیسا فئودالیسم را با حقانیت مذهبی - بمثابه ایدئولوژی - و خرد حمایت مینمود.
فئودالیسم نیز همانند شیوه های تولیدی که پیشتر از آن وجود داشت و یا پس از آن ایجاد شد ترکیبی از شیوه های دیگر را نیز در خود داشت. این شیوه تولیدی همچنین با روابط اجتماعی که قبل از آن موجود بودند و در روند تکامل خود آنها را بکنار میگذاشت نیز همزمان آمیخته بود. این روابط اجتماعی پیش موجود که با فئودالیسم ترکیب شده بود بقرار زیر بودند:

- روابط تجاری و یا حتی نوعی از روابط سرمایه داری ابتدایی، چرا که شهرهایی که پیش از این نظام اجتماعی ایجاد شده بود هیچگاه بطور کامل از بین نرفتند. برای مثال ایتالیا وسیعترین شهرهای اروپای غربی را داشت. شهر ونیز در حاشیه اروپای فئودال پیش از برقراری فئودالیسم یک جمهوری تجاری داشت.
- روابط برده داری در جنوب منطقه مدیترانه موجود بود.
- روابط قبیله ای در شرق و شمال اروپا موجود بود و میتوان از دو نمونه اسکاتلند و فریزلند نام برد.
- روابط دهقانهای آزاد که تقریبا در همه مناطق وجود داشت. در این مناطق دهقانها مالک زمین خود بودند و به فئودالها چیزی نمی پرداختند. اینوع از روابط اجتماعی بخصوص در مناطق کوهستانی که تعداد بیشماری از دهقانها زندگی میکردند وجود داشت.

رژیم کهن (Ancient Regime) جامعه ای بود متکثر و بهمین دلیل قدرت متمرکزی نیز وجود نداشت. تقسیم بندی جامعه و همچنین قدرت این رژیم را به مجموعه ای که شامل مناطق ارباب ها، شهرها و صومعه ها بود تفویض کرده بود. علاوه بر آن همه این تقسیم بندیها خود نیز به زیر مجموعه ها و واحدهای کوچکتری که در یک سیستم حقوقی مارپیچی از سمتها قرار گرفته بودند و مبنای آن مالکیت، منشورهای استقلال، و اتحادها بر مبنای قراردادها ی تجاری موجود بودند، دوباره تقسیم شده بود. بورژوازی تنها با غوطه ور شدن در اینچنین نظام اجتماعی که هرکس برای خود بود و بر علیه دیگری توانست زندگی شهری را در قرنهای یازده و دوازده و سیزدهم که جمهوریهای خودگردان با استقلال نسبی تشکیل شده بود ایجاد نماید.

در اواسط قرون وسطی یعنی قرنهای پانزدهم و شانزدهم فئودالیسم اروپای غربی بدلایلی که در پایین خواهد آمد برخی از مشخصات اولیه خود را از دست داد:
- اکثریت دهقانها در این دوره دیگر زارع فقیر و بی زمین نبودند. دهقانها با بدست آوردن آزادی فردی خود از ایندوره ببعد مقتضایات و مالیات را با پول پرداخت کرده و تبدیل به اجاره نشین های آزاد که بر روی زمین ارباب ها کار میکردند و به آنها اجاره سالیانه پرداخت میکردند شدند. دهقانها در ایندوره حق زراعت بدون محدودیت زمانی و انتقال آن به فرزندان خود را بدست آوردند. هر چند که این خود مشروط به چگونگی کنار آمدن آنها از راه پرداخت کرایه به فئودال و یا با ازدواج و حق انتقال به فرزندان بود.

دهقانها یک بدنه بسیار ناهمگون بودند. بخشی زارعین فقیر و بخشی دیگر زارعین ارباب ها بودند و از سوی دیگر بخشی زراعت اشتراکی میکردند، برخی دهقان های با زمین کوچک بودند، بعضی زمینداران کوچک شدند، و دیگران یا کشاورزان مزدبگیر بودند و یا بیکارو خانه بدوش میشدند.
اغلب اتفاق می افتاد که پس از یک دوره قیامهای دهقانی وقتی دستگاه دولت سلطنتی مستقر میشد استبداد مطلقه و گرایشاتی که اختیاردارهای کشوری را تشکیل میدادند و واسطه گری میکردند از بین میرفت و ارباب های فئودال مقام خود را از دست میدادند و در نتیجه مالکیت مطلقه آنها بروی زمینهایشان ملغی میشد چرا که این زمینها را در مقابل خدمات نظامی که به حکومت مطلقه میدادند بدست می آوردند.
اجبار وابستگی رعیت به فئودال در ایندوره همزمان با این تحولات در مجموع برای بعضی از افراد برچیده شد. هویت اربابیت با حقوق فئودال کامل که درآمد اشراف را مهیا مینمود در ایندوره بفروش یا به حراج گذاشته می شد. بهمین ترتیب زارعین بی زمین مزدبگیر نیز بفروش و یا بحراج گذاشته می شد. زمین در حال تبدیل شدن به کالا بود که خود مساله ای است که در نظام فئودالیسم با تعریف مطلق از این نظام قبلا وجود خارجی نداشت. زراعین بی زمین مزدبگیر هم بهمین طریق یا تبدیل به کشاورزان فصلی شدند و یا روی به زراعت اشتراکی آوردند.
ادامه دارد

۱۳۸۹ شهریور ۲۱, یکشنبه

انقلابهای بورژوایی

ترجمه جزوه انقلابات بورژوایی نوشته روبرت لوچهد چاپ موسسه بین المللی برای تحقیقات و آموزش را برای علاقمندان به تاریخ مدرن اروپا هر هفته در این وب لاگ چاپ میکنم.

• خصیصه و سیمای کلی

1. انقلابهای بورژوایی چه بودند؟

انقلابهای بورژوایی یک دوره طولانی نهصد ساله را پوشش میدهند. این انقلابها در اروپای غربی در قرنهای 12 و 13 با جنبش کمونها یا دقیقتر گفته باشیم با مبارزات شهرهای ایتالیا (که وسیعترین و ثروتمندترین در اروپا آن زمان بودند) علیه امپراطوری و اشرافیت آلمانی و ایتالیایی آغاز شد. این مبارزات پیروزمندانه شمال ایتالیا را به یک دولت بورژوایی تغییر نداد بلکه آنجا را به یک مجمع الجزایر از جمهوریهای مستقل شهری تبدیل نمود که هیچ قدرت سلطنتی در سه صده آینده در آنها نتوانست ریشه بدواند.

اوج این دوره طولانی نه صده ایی انقلاب فرانسه در بین سالهای 1789 – 1815 و در اروپای غربی انقلاب 1848 بود. میتوان گفت با شکست انقلاب در آلمان بین سالهای 1848-1849 تاریخ ایندوره از انقلابها بپایان رسید.
انقلابهای دیگر تا قبل از انقلاب فرانسه بصورت یک زنجیر بلند بهم پیوسته بودند. مهمترین آنها بقرار زیر بود: جنبش استقلال جامعه سویئس در شهرها و انجمنها در مناطق کوهستانی در صده های 14 و 15، یکسری بحرانهای انقلابی در فرانسه بین سالهای 1356 – 1358 که از تسخیر قدرت بتوسط ایالتهای واحد (States-General ) تا خیزشهای دهقانی ژاکوبین ها ادامه یافت، یکسری بحرانهای انقلابی در انگلستان بین سالهای 1380 – 1381 که با شورش دهقانی وات تیلر (Wat Tyler ) شروع و بدنبال آن جنبش لولارد (Lollard) که خود یک نمادی از پیشا- رفرماسیون در اروپا بود ادامه یافت، جنگ دهقانی آلمان در سال 1525 که از یک شورش دهقانی خیلی فراتر رفت. در بخش شمالیتر اروپا انقلاب در کشورهای معروف به پایینی (هلند، بلژیک، و لوگزامبورگ) بین سالهای 1566 – 1609 که اولین نمونه از نوعی از دولتهای بورژوایی مدرن را ایجاد نمود صورت پذیرفت. انقلاب انگلستان در بخش دیگر اروپا بین سالهای 1640 – 1660 که علیرغم ظاهر مغلوب شده اش نخستین انقلابی بود که تغییرات سازمانهای حکومتی سلطنت کبیر بریتانیا را آغاز نمود.
دیگر بحرانهای انقلابی معاصر عبارت بودند از: فروند (Fronde) در فرانسه بین سالهای 1648 – 1653، انقلاب کاتالان (Catalan) بین سالهای 1640 – 1653، قیام ناپل ها (Naples) و سیسیلی (Sicily) در سال 1647 که متاسفانه موفق به سرنگونی استبداد مطلقه نشد. در ایندوره انگلستان که مرکز عمده تجارت و قدرت صنعتی جهان بمدت دو صده بود بخدمت فیلسوفهای دوره روشنایی که فضای فرهنگی انقلاب فرانسه را بوجود آوردند بودند بمثابه یک مدل درآمد.
این موج تغییرات در اوج تاثیرات کم وبیش موفقیت آمیز خود با همگامی مردمی به کشورهای غربی و جنوبی اروپا گسترش یافت و از راه انقلاب خود را به فرانسه متصل نموده بود منجر به ضمیمه شدن بلژیک و راینلند (کشورهای کناره رودخانه راین) به جمهوریهای خویشاوند (Batavian, Helvetic, Cisalpine) شد. این موج تغییرات همچنین به قیام بلژیکیها برای استقلال در سال 1830، و طغیانها و بسیج نظامی در سالهای بین 1848 – 1849 و 1859 – 1870 را ایجاد نموده و ایتالیا را متحد نمود. بخش دیگری از این تغییرات تاثیر آن و برپایی یک سری از انقلابات در شبه جزیره ایبرین (Iberian) در قرن نوزدهم بود که از اعلام قانون اساسی دموکراتیک در کادیز (Cadiz) در سال 1812 شروع شده و تا برقراری سلطنت مشروطه بتوسط کورتزها (Cortes) در سال 1876 ادامه یافت.
از سوی دیگر این دور انقلابات از اروپای غربی فراتر رفت و نخست به مستعمره ها رسید. مهمترین آن اعلام استقلال سیزده مستعمره انگلستان در ساحل آتلانتیک شمال آمریکا که در جریان انقلاب آمریکا ایالت متحده آمریکا را در سالهای 1776 – 1783 تشکیل داد میباشد. سپس انقلاب سانتو دومینگو (Santo Domingo) در هائیتی در سالهای 1791 – 1802 بود که به انقلاب جاکوبنهای سیاه (Black Jacobins) معروف است و از سوی دیگر همچنین جنبشهای استقلال در آمریکای لاتین بین سالهای 1809 تا 1822 را شکل داده و ادامه یافت.
در ژاپن، رژیم کهن (Ancient Regime) تنها سیستم غیر اروپایی که واقعا میتوان آنرا نظام فئودال در تمامیت معنی این مفهوم تعریف نمود با چالش کشور گشایی کشورهای اروپایی و امریکایها روبرو شد و بتوسط انقلاب می جی (Meiji) بین سالهای 1867 – 1889 که یک انقلاب بورژوایی حقیقی بود سرنگون گشت. این دور از انقلابها با انقلاب مکزیک در بین سالهای 1910 – 1920 و انقلاب روسیه در سال 1917 که هرکدام با روشی مشخص بخود بنتیجه رسید یک صفحه جدیدی را در تاریخ انقلابات گشودند که با انقلابها در کشورهای نیمه مستعمره که آنها را توسعه نیافته مینامند و در دورانی که آنرا امپریالیزم تعریف نموده اند بپایان رسید.
علیرغم اینکه این انقلابها نتایجی روشن و موفق تولید کردند بعضی از آنها پایدار نماند و یا درهم شکسته شد. اما مطمئنا همه آنها در تحلیل نهایی نتایج مطلوبی ببار آوردند و در مجموع نتیجه این روند تغییرات در قرن نوزدهم در بخشهای متفاوت و با تکیه بر زیربناهای ایجاد کرده موجب تولد دولتهای مدرن بورژوایی شد.
انقلابهای بورژوایی نتیجه فشارهایی بود که از توسعه اقتصاد تجاری و سپس سرمایه داری ایجاد شده درون یک نظام فئودال و حکومت مطلقه که تا حد امکانش برای همگرایی خود را با نظام جدید تطبیق داده بود تحقق پذیرفت.
طبقات و احزابی که بازیگر این انقلابها بودند بندرت برنامه ای سیستماتیک برای اصلاحات یا تغییر رژیم کهن را داشتند. عقاید طبقات بپاخاسته هر چند که کاملا اسطوره گرایی در آن مشهود بود ولیکن معمولا با خواستهایی از قبیل بازگشت به وضعیت گذشته بهتر بیان میشد. شروع هر لغزش در رژیم کهن که همگی را غافلگیر مینمود همه را به دفاع از منافع خویش وامیداشت و نتیجتا هر قدمی را با شرایط روبرو شده برمیداشتند که این خود بتدریج دینامیزمی را ایجاد مینمود که هیچ کس نه منتظر آن بود و نه میتوانست حدس آنرا بزند. در هر صورت نتیجه حاصله کم و بیش قبل از هر چیز بسط بیشتر روابط کالایی و سپس سرمایه داری در همه بخشهای زندگی اقتصادی و بعلاوه انباشت اقتصادی – اجتماعی، و نهایتا وزن بیشتر سیاسی برای طبقه بورژوازی بقیمت از دست رفتن اقتدار اشرافیت رژیم کهن بود.
تغییرات حقوقی و اداری که مشخصه انتقال از رژیم کهن به یک دولت مدرن بورژوا هستند را در زیر بطور خلاصه می آوریم:
1. فعالیتهای کاری - اجتماعی زارعین بدون زمین که قبلا غلام شخصی بودند، بعلاوه تبدیل پرداخت عوارض به ارباب از شکل خدماتی قبلی خود به شکل پول.
2. تقسیم املاک یا تیول اشراف به املاک کوچک دهقانانی و یا تبدیل مستقیم آنها به کمپانیهای کشاورزی سرمایه داری.
3. تغییر حقوقی مالکیت خصوصی مشروط که مشخصه رژیم فئودال بود به مالکیت مطلق که مشخصه سیستم تجاری و پس از آن اقتصاد سرمایه داری.
4. ملغی شدن امتیازات و حق ویژه اشراف که سپس شامل الغای قدرت دولتی و حقوقی آنها برروی خدمتکارانشان نیز شد.
5. ضمانت برخورداری افراد از امنیت حقوقی و اموالشان در مقابل عمل خودسرانه اشراف یا سلطنت.
6. محدود شدن قدرت کلیسا و زمینداران و آزادی مذهب و اندیشه. ملغی شدن پرداخت مالیات به کلیسا.
7. برابری در مقابل قانون و خاتمه برخورداری امتیازات برای اشرافیت در مشاغل و مسئولیتهای حکومتی و امکان مشاغل عالی برای همه کسانی که قابلیت تخصصی آن کار را داشتند.
8. کم شدن و یا حتی از بین رفتن مشکلات اداری برای فعالیتهای آزاد صنعتگران، بازرگانان، و کارخانه داران، و مشخصا آزادی خرید و فروش نیروی کار و فروش کالاها و خدمات تولید شده بتوسط آن. از بین رفتن سازمان سنتی همکاری صنعتگران و آداب داخلی آن.
9. تقلیل در سانسور عقاید
10. معقول نمودن تقسیمات منطقه ای، وزن و اندازه، تحصیلات، سیستم مالیات و قوانین مدنی و جزائی.
11. محدود و یا حتی از بین رفتن قدرت سلطنت بتوسط بدنه های منتخب ملی، نخست انتخاب شده برمبنای مالکیت، و پس از آن بتوسط انتخابات عمومی.
این تغییرات در یک روند خطی شکل نپزیرفت بلکه پس و پیش و نسبت به کشورهای مختلف در ترکیبها و شکلهای متفاوت تحقق یافتند. برخی از این تغییرات همگام با اقتصاد آزاد و توسعه سرمایه داری در درون رژیم کهن کم کم به اجرا گذاشته شدند و برخی دیگر بتوسط مطلق گرایان بمثابه بخشی از عقلانیت گرایی خود، و اصلاحات برای تمرکزگرایی و تجارت گرایی انجام پذیرفت.
در هرحال همه انقلابات بورژوایی موجب تسریع این اقدامات برای اصلاحات شد و همچنین راه را برای اجرای این برنامه ها که مبارزات بسیاری برای آنها صورت گرفته بود باز نموده و نهایتا طبقات و احزاب بدور این برنامه ها شکل و تمرکز یافتند.
ادامه دارد

۱۳۸۹ اردیبهشت ۲۳, پنجشنبه

کتاب و نوشته ها مقدس نیستند


در فرهنگ لغات فارسی در مقابل کلمه سنت (Tradition) فقط کلمه تجدد (modernity) که مربوط به مرحله پسا فروپاشی سنت و مقدسات است وجود دارد. اما باید بدانیم که هر مقوله و یا عملی قبل از تبدیلشان به سنت و یا مقدس شدن مرحله پیشنی نیز دارند که کلمه ای برای آنها در فرهنگ لغات فارسی وجود ندارد. در فرهنگ لغات انگلیسی برای مثال کلمه Normative برای این مرحله بکار برده شده که ما نیز میتوانیم آنرا با استفاده از الفبای فارسی "نرماتیو" بنویسیم و بکارببریم. هنگامی که مقوله و یا عمل از حرکت و پویایی خود تقریبا باز میایستد و ما آنرا به اصطلاح بروی "طاقچه اطاق میهمانی" و یا "صندوقخانه" میگذاریم سپس میگوییم آنها سنت و یا مقدسات ما هستند. اما مقوله ها و اعمال قبل از سنت و یا مقدس شدن دورانی را سپری میکنند که توانایی تغییر پذیری و شکل دادن و یا شکل گرفتن بخود را در نمودهای متفاوت دارا هستند و فقط در دوران ایستایی و از دست دادن توانایی برای تغییراست که به مرحله سنت (باورهای مذهبی و ایدئولوژیک) و مقدسات رسیده که در نهایت با ظهور انقلابات (درونی و یا برونی) در خود و یا دیگری منحل میشوند. همانطور که دیدیم در فرهنگ لغات فارسی ما کلمه ایی برای مرحله پیشا سنت و یا مقدس شدن مقوله ها و اعمال نداریم و به نظر من دلیل آن این است که سنت و مقدسات در جامعه و فرهنگ ما بجز مواردی همان الهیات واهی و اخلاقیات بی معنی مذهبی هستند که همانطور که میدانیم غیر قابل نقد و بررسی اند و مردم میبایستی از آنها یا کور کورانه دنباله روی کنند و یا حکومت استبدادی و سازمان مذهب اسلام با مجازاتهای سخت مجبورشان میکنند که آنها را بپذیرند. سنت و مقدسات در ایران بخشی از ابزار چیرگی نخبگان و دولتمندان برای کنترل زندگی مردم است که علیرغم داشتن بار منفی و نگهداشتن فرد و جامعه در عقب ماندگی مردم ایران آنها را تا کنون چندان بنقد نکشیده اند.
سنت و مقدسات آن دسته از آداب یا قوانین، کتب و نوشته ها، شعر یا موزیک، ارزشها و یا روابط سیاسی و ایدئولوژیک است که بدلایل مختلف بالاترین جایگاه را برای خودشان بین ما "فرومایگان" کسب میکنند. اما دیده ایم که اغلب کتابها و یا نوشته هایی که حاوی سنت و مقدسات هستند علیرغم ترویج آرایش اجتماعی و ظاهر فردی جایگاهی برای ما دارد که برای سالهای متمادی با بصیرت خاص در برابر هرگونه تخطی و تخلف و تجاوز از آنها محافظت کرده و در مقابل هرنوع بازنگری و بررسی مو شکافانه از آنها مراقبت و بدانها مصونیت میدهیم.
وقتی کتاب و یا نوشته ها مقدس میشوند موضوع از اینقرار است که ما قصد داریم از آنها بمثابه اسلحه علیه دیگران استفاده کنیم و بدین منظور از درون آنها گفته ها و یا بخشهایی را بر اساس علائق شخصی خود پیدا میکنیم که به حمایت از گفته هایمان نه برای نزدیکی با دیگران بلکه بلعکس برای جدایی با دیگران از آنها استفاده کنیم. وقتی محتویات کتاب و نوشته ها تبدیل به سنت و مقدسات میشوند خواننده نفقط حقبقت انسانی که در قلب آنها نهفته است را از دست میدهد بلکه گفته هایی را که بزبان تجربه انسانی و با بازنگری و بررسی تاریخ بشری پس از اندیشه بسیار بدست آمده است را مجبور میشود به متافیزیک روحانی نا کجا آبادی واگذار کند.
برای اینکه حرمت و احترامی که از کلمات خردمندانه جهان تجربه و اندیشه بشری در این کتابها و متن ها نگاشته شده پاسداری کنیم میبایستی آنها را از طاقچه های خانه مان و آن حاله حفاظتی و جعبه شکستنی در آوریم و حقایق انسانی آنها را در سایه خرد و تجربه بشری با بازنگری آشکار کنیم.