The heart is wiser than the head, and the being of feeling superior to the being of intellect

عکس من
I certainly never imagined at fifteen, when I started writing down these daily thoughts that kept coming into my head, that someday they would amount to a Web-blog. I never thought they would amount to anything, really. But a lot of people have this little corner of their brain that wants to play all the time. The idea of this Web-Blog for me and for you is to keep that corner alive. It's good to play, and you must keep in practice.I still can not believe this Web-Blog is on internet. I love internet. Internet is one of the only pieces of physical evidence we have that people are still thinking. And I like the way it breaks down into fiction and nonfiction. In other words, these people are lying, and these people are telling the truth. That is the way the world should be

۱۳۸۹ شهریور ۲۱, یکشنبه

انقلابهای بورژوایی

ترجمه جزوه انقلابات بورژوایی نوشته روبرت لوچهد چاپ موسسه بین المللی برای تحقیقات و آموزش را برای علاقمندان به تاریخ مدرن اروپا هر هفته در این وب لاگ چاپ میکنم.

• خصیصه و سیمای کلی

1. انقلابهای بورژوایی چه بودند؟

انقلابهای بورژوایی یک دوره طولانی نهصد ساله را پوشش میدهند. این انقلابها در اروپای غربی در قرنهای 12 و 13 با جنبش کمونها یا دقیقتر گفته باشیم با مبارزات شهرهای ایتالیا (که وسیعترین و ثروتمندترین در اروپا آن زمان بودند) علیه امپراطوری و اشرافیت آلمانی و ایتالیایی آغاز شد. این مبارزات پیروزمندانه شمال ایتالیا را به یک دولت بورژوایی تغییر نداد بلکه آنجا را به یک مجمع الجزایر از جمهوریهای مستقل شهری تبدیل نمود که هیچ قدرت سلطنتی در سه صده آینده در آنها نتوانست ریشه بدواند.

اوج این دوره طولانی نه صده ایی انقلاب فرانسه در بین سالهای 1789 – 1815 و در اروپای غربی انقلاب 1848 بود. میتوان گفت با شکست انقلاب در آلمان بین سالهای 1848-1849 تاریخ ایندوره از انقلابها بپایان رسید.
انقلابهای دیگر تا قبل از انقلاب فرانسه بصورت یک زنجیر بلند بهم پیوسته بودند. مهمترین آنها بقرار زیر بود: جنبش استقلال جامعه سویئس در شهرها و انجمنها در مناطق کوهستانی در صده های 14 و 15، یکسری بحرانهای انقلابی در فرانسه بین سالهای 1356 – 1358 که از تسخیر قدرت بتوسط ایالتهای واحد (States-General ) تا خیزشهای دهقانی ژاکوبین ها ادامه یافت، یکسری بحرانهای انقلابی در انگلستان بین سالهای 1380 – 1381 که با شورش دهقانی وات تیلر (Wat Tyler ) شروع و بدنبال آن جنبش لولارد (Lollard) که خود یک نمادی از پیشا- رفرماسیون در اروپا بود ادامه یافت، جنگ دهقانی آلمان در سال 1525 که از یک شورش دهقانی خیلی فراتر رفت. در بخش شمالیتر اروپا انقلاب در کشورهای معروف به پایینی (هلند، بلژیک، و لوگزامبورگ) بین سالهای 1566 – 1609 که اولین نمونه از نوعی از دولتهای بورژوایی مدرن را ایجاد نمود صورت پذیرفت. انقلاب انگلستان در بخش دیگر اروپا بین سالهای 1640 – 1660 که علیرغم ظاهر مغلوب شده اش نخستین انقلابی بود که تغییرات سازمانهای حکومتی سلطنت کبیر بریتانیا را آغاز نمود.
دیگر بحرانهای انقلابی معاصر عبارت بودند از: فروند (Fronde) در فرانسه بین سالهای 1648 – 1653، انقلاب کاتالان (Catalan) بین سالهای 1640 – 1653، قیام ناپل ها (Naples) و سیسیلی (Sicily) در سال 1647 که متاسفانه موفق به سرنگونی استبداد مطلقه نشد. در ایندوره انگلستان که مرکز عمده تجارت و قدرت صنعتی جهان بمدت دو صده بود بخدمت فیلسوفهای دوره روشنایی که فضای فرهنگی انقلاب فرانسه را بوجود آوردند بودند بمثابه یک مدل درآمد.
این موج تغییرات در اوج تاثیرات کم وبیش موفقیت آمیز خود با همگامی مردمی به کشورهای غربی و جنوبی اروپا گسترش یافت و از راه انقلاب خود را به فرانسه متصل نموده بود منجر به ضمیمه شدن بلژیک و راینلند (کشورهای کناره رودخانه راین) به جمهوریهای خویشاوند (Batavian, Helvetic, Cisalpine) شد. این موج تغییرات همچنین به قیام بلژیکیها برای استقلال در سال 1830، و طغیانها و بسیج نظامی در سالهای بین 1848 – 1849 و 1859 – 1870 را ایجاد نموده و ایتالیا را متحد نمود. بخش دیگری از این تغییرات تاثیر آن و برپایی یک سری از انقلابات در شبه جزیره ایبرین (Iberian) در قرن نوزدهم بود که از اعلام قانون اساسی دموکراتیک در کادیز (Cadiz) در سال 1812 شروع شده و تا برقراری سلطنت مشروطه بتوسط کورتزها (Cortes) در سال 1876 ادامه یافت.
از سوی دیگر این دور انقلابات از اروپای غربی فراتر رفت و نخست به مستعمره ها رسید. مهمترین آن اعلام استقلال سیزده مستعمره انگلستان در ساحل آتلانتیک شمال آمریکا که در جریان انقلاب آمریکا ایالت متحده آمریکا را در سالهای 1776 – 1783 تشکیل داد میباشد. سپس انقلاب سانتو دومینگو (Santo Domingo) در هائیتی در سالهای 1791 – 1802 بود که به انقلاب جاکوبنهای سیاه (Black Jacobins) معروف است و از سوی دیگر همچنین جنبشهای استقلال در آمریکای لاتین بین سالهای 1809 تا 1822 را شکل داده و ادامه یافت.
در ژاپن، رژیم کهن (Ancient Regime) تنها سیستم غیر اروپایی که واقعا میتوان آنرا نظام فئودال در تمامیت معنی این مفهوم تعریف نمود با چالش کشور گشایی کشورهای اروپایی و امریکایها روبرو شد و بتوسط انقلاب می جی (Meiji) بین سالهای 1867 – 1889 که یک انقلاب بورژوایی حقیقی بود سرنگون گشت. این دور از انقلابها با انقلاب مکزیک در بین سالهای 1910 – 1920 و انقلاب روسیه در سال 1917 که هرکدام با روشی مشخص بخود بنتیجه رسید یک صفحه جدیدی را در تاریخ انقلابات گشودند که با انقلابها در کشورهای نیمه مستعمره که آنها را توسعه نیافته مینامند و در دورانی که آنرا امپریالیزم تعریف نموده اند بپایان رسید.
علیرغم اینکه این انقلابها نتایجی روشن و موفق تولید کردند بعضی از آنها پایدار نماند و یا درهم شکسته شد. اما مطمئنا همه آنها در تحلیل نهایی نتایج مطلوبی ببار آوردند و در مجموع نتیجه این روند تغییرات در قرن نوزدهم در بخشهای متفاوت و با تکیه بر زیربناهای ایجاد کرده موجب تولد دولتهای مدرن بورژوایی شد.
انقلابهای بورژوایی نتیجه فشارهایی بود که از توسعه اقتصاد تجاری و سپس سرمایه داری ایجاد شده درون یک نظام فئودال و حکومت مطلقه که تا حد امکانش برای همگرایی خود را با نظام جدید تطبیق داده بود تحقق پذیرفت.
طبقات و احزابی که بازیگر این انقلابها بودند بندرت برنامه ای سیستماتیک برای اصلاحات یا تغییر رژیم کهن را داشتند. عقاید طبقات بپاخاسته هر چند که کاملا اسطوره گرایی در آن مشهود بود ولیکن معمولا با خواستهایی از قبیل بازگشت به وضعیت گذشته بهتر بیان میشد. شروع هر لغزش در رژیم کهن که همگی را غافلگیر مینمود همه را به دفاع از منافع خویش وامیداشت و نتیجتا هر قدمی را با شرایط روبرو شده برمیداشتند که این خود بتدریج دینامیزمی را ایجاد مینمود که هیچ کس نه منتظر آن بود و نه میتوانست حدس آنرا بزند. در هر صورت نتیجه حاصله کم و بیش قبل از هر چیز بسط بیشتر روابط کالایی و سپس سرمایه داری در همه بخشهای زندگی اقتصادی و بعلاوه انباشت اقتصادی – اجتماعی، و نهایتا وزن بیشتر سیاسی برای طبقه بورژوازی بقیمت از دست رفتن اقتدار اشرافیت رژیم کهن بود.
تغییرات حقوقی و اداری که مشخصه انتقال از رژیم کهن به یک دولت مدرن بورژوا هستند را در زیر بطور خلاصه می آوریم:
1. فعالیتهای کاری - اجتماعی زارعین بدون زمین که قبلا غلام شخصی بودند، بعلاوه تبدیل پرداخت عوارض به ارباب از شکل خدماتی قبلی خود به شکل پول.
2. تقسیم املاک یا تیول اشراف به املاک کوچک دهقانانی و یا تبدیل مستقیم آنها به کمپانیهای کشاورزی سرمایه داری.
3. تغییر حقوقی مالکیت خصوصی مشروط که مشخصه رژیم فئودال بود به مالکیت مطلق که مشخصه سیستم تجاری و پس از آن اقتصاد سرمایه داری.
4. ملغی شدن امتیازات و حق ویژه اشراف که سپس شامل الغای قدرت دولتی و حقوقی آنها برروی خدمتکارانشان نیز شد.
5. ضمانت برخورداری افراد از امنیت حقوقی و اموالشان در مقابل عمل خودسرانه اشراف یا سلطنت.
6. محدود شدن قدرت کلیسا و زمینداران و آزادی مذهب و اندیشه. ملغی شدن پرداخت مالیات به کلیسا.
7. برابری در مقابل قانون و خاتمه برخورداری امتیازات برای اشرافیت در مشاغل و مسئولیتهای حکومتی و امکان مشاغل عالی برای همه کسانی که قابلیت تخصصی آن کار را داشتند.
8. کم شدن و یا حتی از بین رفتن مشکلات اداری برای فعالیتهای آزاد صنعتگران، بازرگانان، و کارخانه داران، و مشخصا آزادی خرید و فروش نیروی کار و فروش کالاها و خدمات تولید شده بتوسط آن. از بین رفتن سازمان سنتی همکاری صنعتگران و آداب داخلی آن.
9. تقلیل در سانسور عقاید
10. معقول نمودن تقسیمات منطقه ای، وزن و اندازه، تحصیلات، سیستم مالیات و قوانین مدنی و جزائی.
11. محدود و یا حتی از بین رفتن قدرت سلطنت بتوسط بدنه های منتخب ملی، نخست انتخاب شده برمبنای مالکیت، و پس از آن بتوسط انتخابات عمومی.
این تغییرات در یک روند خطی شکل نپزیرفت بلکه پس و پیش و نسبت به کشورهای مختلف در ترکیبها و شکلهای متفاوت تحقق یافتند. برخی از این تغییرات همگام با اقتصاد آزاد و توسعه سرمایه داری در درون رژیم کهن کم کم به اجرا گذاشته شدند و برخی دیگر بتوسط مطلق گرایان بمثابه بخشی از عقلانیت گرایی خود، و اصلاحات برای تمرکزگرایی و تجارت گرایی انجام پذیرفت.
در هرحال همه انقلابات بورژوایی موجب تسریع این اقدامات برای اصلاحات شد و همچنین راه را برای اجرای این برنامه ها که مبارزات بسیاری برای آنها صورت گرفته بود باز نموده و نهایتا طبقات و احزاب بدور این برنامه ها شکل و تمرکز یافتند.
ادامه دارد

۱۳۸۹ اردیبهشت ۲۳, پنجشنبه

کتاب و نوشته ها مقدس نیستند


در فرهنگ لغات فارسی در مقابل کلمه سنت (Tradition) فقط کلمه تجدد (modernity) که مربوط به مرحله پسا فروپاشی سنت و مقدسات است وجود دارد. اما باید بدانیم که هر مقوله و یا عملی قبل از تبدیلشان به سنت و یا مقدس شدن مرحله پیشنی نیز دارند که کلمه ای برای آنها در فرهنگ لغات فارسی وجود ندارد. در فرهنگ لغات انگلیسی برای مثال کلمه Normative برای این مرحله بکار برده شده که ما نیز میتوانیم آنرا با استفاده از الفبای فارسی "نرماتیو" بنویسیم و بکارببریم. هنگامی که مقوله و یا عمل از حرکت و پویایی خود تقریبا باز میایستد و ما آنرا به اصطلاح بروی "طاقچه اطاق میهمانی" و یا "صندوقخانه" میگذاریم سپس میگوییم آنها سنت و یا مقدسات ما هستند. اما مقوله ها و اعمال قبل از سنت و یا مقدس شدن دورانی را سپری میکنند که توانایی تغییر پذیری و شکل دادن و یا شکل گرفتن بخود را در نمودهای متفاوت دارا هستند و فقط در دوران ایستایی و از دست دادن توانایی برای تغییراست که به مرحله سنت (باورهای مذهبی و ایدئولوژیک) و مقدسات رسیده که در نهایت با ظهور انقلابات (درونی و یا برونی) در خود و یا دیگری منحل میشوند. همانطور که دیدیم در فرهنگ لغات فارسی ما کلمه ایی برای مرحله پیشا سنت و یا مقدس شدن مقوله ها و اعمال نداریم و به نظر من دلیل آن این است که سنت و مقدسات در جامعه و فرهنگ ما بجز مواردی همان الهیات واهی و اخلاقیات بی معنی مذهبی هستند که همانطور که میدانیم غیر قابل نقد و بررسی اند و مردم میبایستی از آنها یا کور کورانه دنباله روی کنند و یا حکومت استبدادی و سازمان مذهب اسلام با مجازاتهای سخت مجبورشان میکنند که آنها را بپذیرند. سنت و مقدسات در ایران بخشی از ابزار چیرگی نخبگان و دولتمندان برای کنترل زندگی مردم است که علیرغم داشتن بار منفی و نگهداشتن فرد و جامعه در عقب ماندگی مردم ایران آنها را تا کنون چندان بنقد نکشیده اند.
سنت و مقدسات آن دسته از آداب یا قوانین، کتب و نوشته ها، شعر یا موزیک، ارزشها و یا روابط سیاسی و ایدئولوژیک است که بدلایل مختلف بالاترین جایگاه را برای خودشان بین ما "فرومایگان" کسب میکنند. اما دیده ایم که اغلب کتابها و یا نوشته هایی که حاوی سنت و مقدسات هستند علیرغم ترویج آرایش اجتماعی و ظاهر فردی جایگاهی برای ما دارد که برای سالهای متمادی با بصیرت خاص در برابر هرگونه تخطی و تخلف و تجاوز از آنها محافظت کرده و در مقابل هرنوع بازنگری و بررسی مو شکافانه از آنها مراقبت و بدانها مصونیت میدهیم.
وقتی کتاب و یا نوشته ها مقدس میشوند موضوع از اینقرار است که ما قصد داریم از آنها بمثابه اسلحه علیه دیگران استفاده کنیم و بدین منظور از درون آنها گفته ها و یا بخشهایی را بر اساس علائق شخصی خود پیدا میکنیم که به حمایت از گفته هایمان نه برای نزدیکی با دیگران بلکه بلعکس برای جدایی با دیگران از آنها استفاده کنیم. وقتی محتویات کتاب و نوشته ها تبدیل به سنت و مقدسات میشوند خواننده نفقط حقبقت انسانی که در قلب آنها نهفته است را از دست میدهد بلکه گفته هایی را که بزبان تجربه انسانی و با بازنگری و بررسی تاریخ بشری پس از اندیشه بسیار بدست آمده است را مجبور میشود به متافیزیک روحانی نا کجا آبادی واگذار کند.
برای اینکه حرمت و احترامی که از کلمات خردمندانه جهان تجربه و اندیشه بشری در این کتابها و متن ها نگاشته شده پاسداری کنیم میبایستی آنها را از طاقچه های خانه مان و آن حاله حفاظتی و جعبه شکستنی در آوریم و حقایق انسانی آنها را در سایه خرد و تجربه بشری با بازنگری آشکار کنیم.

۱۳۸۹ اردیبهشت ۵, یکشنبه

Atheism آتئیسم چیست؟

کلمه Atheist که در زبان فارسی منکر خدا، خدانشناس، و یا ملحد ترجمه شده است در تقابل با کلمه Theist بمعنی خداشناس، خدا پرست، و یا موحد در همین زبان است. هر دو این کلمات متعلق به زبان و مفاهیم فلسفی یونان قدیم میباشند. در فرهنگ زبان فارسی معانی بکار برده شده مترداف با Atheist همگی بار منفی داشته و اغلب برای اافراد بد سرشت و یا دارای رفتاری نا پسند بکار برده میشود و کمتر بمعنی واقعی آن یعنی باور نداشتن به تعلیمات و گفته ها و باورهای مذاهب است. این روزها در ایران با هر چه بیشتر روشن شدن ماهیت نهاد مذهب در جامعه و باورهای دینی بین افراد جا دارد که کلمه Atheist را دقیقا با معنی اصلی خود وارد زبان فارسی نمود و آنرا آتئیسم نوشت. در اینجا معنی و مفهوم واقعی آتئیسم را همانگونه که در فرهنگ معانی یونان قدیم و همچنین جوامع دموکراتیک امروزی تعریف نموده اند را بازنویسی میکنیم.
اجازه دهید اول ببینیم که آتئیسم چه نیست. آتئیسم بمعنی سکولاریزم، بشردوست، عقل گرا، عرفان منکر خدا، رئالیسم، و این قبیل اسامی پرزرق و برق که با پنهان شدن در پشت آنها بتوان در جامعه از امنیت برخوردار شد نیست.
آیا این خود جرمی برای جامعه ما نیست که انسانهایی که باورهای مذهبی ندارند را مورد آزار و اذیت قرار داده و حتی جانشان را میگیرند؟ و اغلب مردم بهمین دلیل مجبور شده اند که در پشت کلمات و معانی که در بالا آمد پنهان شوند؟ بهمین دلیل است سالهای متمادی در خانواده ها که پشت فلسفه ای کهن که از پدران ما به ارث رسیده شنیدیم که میگویند "باورهایتان را برای خود نگهدارید و هرگز برای دیگران نگوئید که عقایدتان واقعا چیست" و نتیجه آنرا در دهه ها و سالهای پیش و حتی همین امروز می بینیم که مردم ما زبان سرخ بر نمیآورند تا مبادا سر سبزشان را بر باد دهد. این وحشت در جامعه و بین مردم ما ایرانیان را تبدیل به دروغگویانی کرده که نفقط دیگری را بلکه نزدیکترین بستگان و حتی گفته های خود را نیز دیگر باور نداریم. وحشت از اینکه بگویند ما به چه چیزی باور داریم این انسانهای فریبکار و دروغگو را به ملتی شرمنده از خود و گریزان از یکدیگر تبدیل کرده است.
اما باور آتئیسم به چیست. آتئیسم بر این باور است که خدای یکتا و یا هرگونه دیگری از آن در فرد و یا در طبیعت و یا در آسمان و یا هرجای دیگری وجود ندارد. آتئیسم باوری به بهشت و جهنم و دوزخ و برزخ و این حرفها ندارد. به زندگی پس از مرگ باور ندارد. به معجزه آسمانی و فرشتگان درگاهی باور ندارد. به پیامبر و کتاب آسمانی باور ندارند. به فرستادگان الهی که شامل موسی و عیسی و محمد و غیره میشود باور ندارد. به آیت الله و پاپ و خاخام و دیگر سلسله مراتب روحانیت که یا خود و یا از طریق دیگران به این مقام رسیده اند باور ندارد. اینها نکاتی اصلی است که آتئیسم بدانها باوری ندارد.
آدمهای بالغ باید با این واقعیت روبرو شوند که این حرفهای کهن مزخرفات خنده داری بیش نیستند. مثلا در مورد مریم مقدس آیا واقعا میشود باور کرد که بدون داشتن رابطه جنسی با مردی بچه دار شود و یا امام مهدی در چاهی در جمکران تهران پنهان است و قرار است روزی از آن بیرون آمده و بشریت را از شر بدیها نجات دهد. مردم نفقط باید این حرفها را جدی نگیرند بلکه بمنزله توهین به شعور خود و به عقل سلیم و تجارب زندگی خود محسوب کنند.
از آتئیسم انتقادی که میشود اینست که بدلیل این ناباوریها اینها تبدیل به عده ای منفی باف شده اند و باید برای مشکلات بشریت پیشنهاد های مثبتی ارائه کرد بشریتی که در جامعه بسیار خشن و ناعادلانه زندگی میکند. این کاملا درست است که این جهان بسیار خشن و سیستمهای حاکم بر آنها ناعادلانه است و اینکه زندگی در این جوامع و با مردمان دروغگو و جاهل آن بسیار دشوار است. آتئیسم هم بر این باور دارد که زندگی در این دنیای موجود برای همه مشگل است. برای زندگی و تامین نیازهای اولیه خود آتئیسم بر این باور است که به یک سری استاندارد های آراسته از پلیدی و پیوسته به اندیشه مدرن و عملی برای زندگی کردن با خود و دیگران نیاز داریم. بایستی همه قوانین و فرمانهای خدایی را به آشغالدانی بریزیم. هیچ خدایی تاکنون به هیچ کس نه چیزی داده است و نه در آینده خواهد داد. باید با دست خود مشکلات را حل کنیم وگرنه حل نشده باقی خواهند ماند. همه ما به این موضوع آگاهیم. ما باید خود را از کلیه تفاسیر و تبیین های مذاهب جدا کنیم. باید بطور علنی اعلام کنیم که ما آتئیست هستیم و در جهانی مدرن زندگی میکنیم و هیچ یک از این داستانهای بچه گانه را که مذاهب برآن استوارند و برای ما تعریف میکنند را باور نمی کنیم.
آتئیسم چیست؟ آتئیسم به جای خدا به انسان و انسانیت عشق میورزد. آتئیسم بر این باور است که بهشت جایی است که برای آن ما اکنون و در همین جا روی زمین میبایستی کاری انجام دهیم تا همه انسانها بایکدیگر بتوانند از آن لذت ببرند. آتئیسم بر این باور است که هیچ کمکی از دعا کردن و نماز خواندن برای ما بروی زمین نخواهد رسید و ما میبایستی در خود دلایل درونی و توانایی برای انجام کارها را پیدا کنیم و از اینطریق با زندگی ارتباط برقرار کنیم و از آن لذت ببریم. آتئیسم بر این باور است که با دانش خود و دیگران است که میتوان از آگاهی برخوردار شد و میتوان بر مسائل فائق شد و به از خودبیگانگی خود و خودبیگانگی دیگران پایان بخشید. آتئیسم بر این باور است که بجای مسجد و کلیسا باید بیمارستان و مدرسه ساخت و بجای خواندن نماز باید کار و عمل را به نتیجه رساند. آتئیسم بر این باور است که باید در چند و چون زندگی دخیل شد و در آن شرکت نمود و به مرگ پناه نبرد و بر مریضیها فائق شد و به فقر خاتمه داد و جنگ را ریشه کن کرد. آتئیسم بر این باور است که انسانها میبایستی یکدیگر را دوست داشته و یک زندگی اخلاقی ایجاد کنند و به خدا و دعا پناه نبرند و به این امید نباشند که مشکلات در جهان پس از مرگ بپایان برسد. میبایستی از زندگی خود و یکدیگر مواظبت کرد و مسئولیت انجام اینکار را قبول کرد و پذیرفت که زمان و مکان اینکار اکنون و در اینجاست. در همین جهان مادی و اخلاق انسانی.